Net-billing z cenami godzinowymi RCE — jak naprawdę rozlicza się dziś prosument

W net-billingu nie oddajesz już energii „do odebrania później" — sprzedajesz ją po cenie rynkowej i kupujesz po taryfie. Od lipca 2024 r. rozliczenie jest godzinowe, a to zmienia całą ekonomię fotowoltaiki. Tłumaczymy mechanizm bez uproszczeń.

Dwa liczniki, dwie ceny — istota net-billingu

W systemie net-billing energia płynie w obie strony, ale rozliczana jest wartościowo, po różnych cenach:

• energia oddana do sieci jest wyceniana po cenie rynkowej RCE i zapisywana jako środki na Twoim depozycie prosumenckim,
• energia pobrana z sieci jest kupowana po cenie z Twojej taryfy — energia czynna plus pełne opłaty dystrybucyjne.

Depozyt pomniejsza rachunek za energię czynną (opłat dystrybucyjnych nie pokrywa). Kluczowa asymetria: sprzedajesz po hurcie, kupujesz po detalu. Cena sprzedaży nadwyżek bywa 2-3 razy niższa od ceny zakupu — i dlatego każda kilowatogodzina zużyta na bieżąco w domu jest warta więcej niż oddana do sieci.

RCE godzinowe — co się zmieniło od 1 lipca 2024 r.

Od 1 lipca 2024 r. bilansowanie jest godzinowe. RCE (rynkowa cena energii) wyznaczana jest dla każdej godziny doby na podstawie notowań Towarowej Giełdy Energii i publikowana przez PSE dzień wcześniej. Prosument ma wybór:

• rozliczenie po miesięcznej cenie RCEm — średnia ważona z całego miesiąca; prostsze, ale bez premii,
• rozliczenie po godzinowej cenie RCE z współczynnikiem 1,23 — wartość oddanej energii jest podwyższana o 23%, a limit corocznego zwrotu niewykorzystanych środków z depozytu rośnie z 20% do 30% wartości energii wprowadzonej w danym roku.

Haczyk: fotowoltaika produkuje najwięcej wtedy, kiedy produkują wszyscy — w słoneczne południa. Wtedy RCE godzinowe jest najniższe. Realna średnia cena sprzedaży nadwyżek z typowej instalacji (tzw. cena ważona profilem PV) jest więc wyraźnie niższa od średniej RCEm — współczynnik 1,23 tylko częściowo to rekompensuje. Co jest lepsze w Twoim profilu, trzeba policzyć na danych godzinowych, nie na średnich.

Ceny ujemne — nowa rzeczywistość słonecznych weekendów

W godziny nadpodaży (słoneczne, wietrzne weekendy wiosną i latem) ceny giełdowe schodzą poniżej zera. W rozliczeniu godzinowym energia oddana w godzinie z ujemną ceną RCE jest wyceniana na 0 zł — oddajesz ją za darmo. Liczba godzin z cenami ujemnymi rośnie z roku na rok wraz z mocą PV w systemie. Wniosek praktyczny: przewymiarowana instalacja bez magazynu oddaje coraz większą część produkcji za grosze albo za nic.

Depozyt prosumencki — jak działa i kiedy przepada

• wartość energii oddanej w danym miesiącu (z współczynnikiem 1,23 przy RCE godzinowym) trafia na depozyt w kolejnym miesiącu,
• środki z depozytu pokrywają koszt energii czynnej w kolejnych rachunkach,
• środki są ważne 12 miesięcy — starsze nadwyżki są zwracane do limitu (20% lub 30% wartości energii wprowadzonej w danym roku), a reszta przepada,
• depozyt nie pokrywa opłat dystrybucyjnych — te płacisz zawsze.

Dlaczego autokonsumpcja i magazyn decydują o opłacalności

Policzmy na typowych wartościach: zakup energii ~1,15-1,25 zł/kWh (energia + dystrybucja), sprzedaż nadwyżki ~0,20-0,35 zł/kWh (ważona profilem PV). Każda kilowatogodzina przesunięta z eksportu na zużycie własne jest warta 0,80-1,00 zł. Przy instalacji 8 kW produkującej 8 000 kWh rocznie podniesienie autokonsumpcji z 25% do 60% (typowy efekt magazynu 10-15 kWh) oznacza ok. 2 800 kWh więcej zużytych na miejscu — czyli ok. 2 200-2 800 zł rocznie realnej różnicy w rachunkach.

Magazyn robi w net-billingu godzinowym trzy rzeczy naraz:

• przesuwa energię w czasie — nadwyżkę z południa (tanie/ujemne godziny) zużywasz wieczorem, zamiast kupować po pełnej cenie,
• chroni przed cenami ujemnymi — zamiast oddawać za 0 zł, ładujesz baterię,
• otwiera arbitraż — przy taryfie dynamicznej lub strefowej można doładowywać magazyn z sieci w najtańszych godzinach.

Jak to policzyć dla własnego domu

Uśrednione kalkulacje z ulotek nie działają, bo cała ekonomia net-billingu godzinowego siedzi w profilach: kiedy produkujesz, kiedy zużywasz i ile w tych godzinach kosztuje energia. Nasz kalkulator liczy symulację na rzeczywistych godzinowych cenach RCE z 2025 r., z Twoim profilem zużycia i wariantami pojemności magazynu — zamiast zgadywać, zobaczysz, przy jakiej pojemności inwestycja faktycznie się spina.

Stan na lipiec 2026 r. Zasady rozliczeń wynikają z ustawy o OZE po nowelizacji z 2024 r.; wybór między RCEm a RCE godzinowym z współczynnikiem 1,23 zgłaszasz swojemu sprzedawcy energii.